BUDOWA STOPY

Stopa składa się z 26 kości, wielu stawów, torebek stawowych i wiązadeł, które łączą wszystkie elementy ze sobą . Układ kostno-stawowo-więzadłowy wprawia w ruch, umożliwia przenoszenie całego ciężaru ciała, silnie rozwinięty układ mięśniowy.

Stopę dzielimy na trzy części : stęp, śródstopie i palce.

Na stęp składa się: kość skokowa, piętowa, łódkowata sześcienna oraz trzy kości klinowe.

Śródstopie zbudowane jest z ; pięciu kości długich, przedzielonych przestrzeniami międzykostnymi śródstopia.

Palec składa się z trzech paliczków: podstawowego, środkowego i dalszego.

Paluch ma tylko dwa paliczki - grube, krótkie lecz bardziej masywne niż pozostałe.

Kości stopy łączą się ze sobą więzadłami. Przez kość skokową stopa łączy się z kośćmi goleni : piszczelową i strzałkową, tworząc staw skokowy górny; w stawie tym odbywa się główny ruch stopy: w górę (zginanie grzbietowe) i w dół (zginanie podeszwowe). Ruchh ten odgrywa najważniejszą rolę przy chodzeniu po linii prostej i po równym podłożu.

Połączenie kości skokowej i piętowej stanowi staw skokowy dolny.

Ruch w obrębie tego stawu umożliwia stąpanie po podłożu nierównym.

Rozróżniamy jeszcze stawy wiążące kości stępu z kośćmi śródstopia, stawy łączące kości śródstopia z kośćmi palców i stawy międzypaliczkowe.

Kości połączone ze sobą powierzchniami stawowymi wraz z obejmującymi je torebkami stawowymi, wzmocnionymi więzadłami, stanowią bierną część aparatu lokomcyjnegocyjnego stopy.

Część czynną, zapewniającą stopie właściwe stosunki pomiędzy poszczególnymi stawami, umożliwiającą stanie i chodzenie, jest układ mięśniowy  liczne, długie i krótkie jej mięśnie. Mięśnie długie rozpoczynają się na goleni, a nawet udzie.
Są to od przodu:

mięsień piszczelowy przedni,
mięsień prostownik palców długi,
mięsień prostownik palucha długi,
mięsień strzałkowy długi,
mięsień strzałkowy krótki,

od tyłu

mięsień trójgłowy łydki,
mięsień podkolanowy,
mięsień zginacz palców długi,
mięsień ppiszczelowy tylny.

Czynności tych mięśni można ująć w następujący sposób.

Unoszenie stopy w górę wykonują głównie: mięsień piszczelowy przedni, prostownik palców długi, prostownik palucha długi.

Za zgięcie stopy w dół odpowiedzialne są : mięsień trójgłowy łydki, piszczelowy tylny, zginacze długie palców i palucha, mięśnie strzałkowe: krótki i długi.

Przywiedzenie stopy - skręcenie jej palcami do wewnątrz, w płaszczyźnie prostopadłej do osi podudzia, wykonują: mięsień piszczelowy przedni i tylny.

Odwiedzenie stopy - ruch przeciwny do przywiedzenia  mięśnie strzałkowe: długi, krótki i trzeci.

Odwracanie - supinacja - unoszenie brzegu wewnętrznego stopy - mięsień piszczelowy przedni i mięsień piszczelowy tylny.

Nawracanie - pronacja - unoszenie brzegu zewnętrznego stopy - mięśnie strzałkowe: długi, krótki i trzeci.

Mięśnie krótkie, rozpoczynają się i kończą w obrębie stopy, dzielą się na grzbietowe i podeszwowe. Grzbietowe jedynie prostują środkowe człony palców. Mięśnie podeszwowe, silniej rozwinięte, spełniają ogromnie ważną rolę: podtrzymują rusztowanie kostno-stawowe, tworząc silne wzmocnienie sklepienia i stopy.

Stopy dźwigają na sobie ciężar całego ciała , są bardzo sprężyste, dzięki odpowiednio wysklepionym podeszwom.

Sklepienie przyśrodkowe utworzone jest pomiędzy guzem piętowym a głową I kości śródstopia, sklepienie boczne pomiędzy guzem piętowym a V kością śródstopia. Pomiędzy I a V kością śródstopia kształtuje się sklepienie poprzeczne tak, że kości II, III, IV ustawione są nieco wyżej niż I i V.

Sklepienia warunkują sprężystość i elastyczność stopy, amortyzują wstrząsy i wszelkie mikrourazy powstające w czasie chodzenia, biegów i skoków. Sprawiają, że chód jest lekki, sprężysty: spełniają rolę amortyzatorów odgrywają rolę ochronną przed przenoszeniem się wstrząsów i urazów nie tylko na stawy kolanowe i biodrowe lecz także na kręgosłup - głównie jego dolny odcinek, a nawet na centralny układ nerwowy.

STOPA MAŁEGO DZIECKA - różni się od stopy dorosłego człowieka nie tylko wielkością. Od okresu niemowlęcego przechodzi ona szereg przemian, które przygotowują ją do : stania, chodzenia i obciążania .

Do około czwartego roku życia trwa kształtowanie się stopy, stopniowo zanikają podkładki tłuszczowe ( często budzące niepokój rodziców  stopa sprawia wrażenie płaskiej ) odsłaniając łukowatą budowę stopy.
   

W tym czasie przemianom podlegają również kolana dziecka, które po urodzeniu są odchylone na zewnątrz, na kształt litery "O" ( kolana szpotawe ), a około trzeciego roku życia przyjmują ustawienie zbliżone do litery "X" ( kolana koślawe ). Układ taki może utrzymywać się do szóstego a nawet siódmego roku życia, w tym okresie powinny samoistnie ustąpić - w przeciwnym wypadku bezwzględnie należy zasięgnąć porady lekarz